ต้อนรับพระธาตุนักบุญยอห์น บอสโก 2010
หมายเหตุจากคนหลังเขา
ก่อนอื่นผมคงต้องขออภัยเป็นอย่างสูง สำหรับคุณภาพเสียงที่มีปัญหาในหลายจุดครับ (รวมทั้งบางเพลงเสียงดนตรีอาจจะเป็นโมโน และอาจมีเสียงรบกวนจากสภาพแวดล้อมหรือจากองค์ประกอบอื่นๆ อยู่มาก) ทั้งนี้รายละเอียดจะขอเล่าเพิ่มเติมด้านล่างครับ

รวมบทเพลงนักบุญยอห์น บอสโกที่ใช้ในพิธีบูชามิสซาขอบพระคุณ
(ไฟล์ชนิด MP3 (192kb stereo))
1) บิดา อาจารย์และเพื่อนของเยาวชน (วันอาทิตย์)
2) บิดา อาจารย์และเพื่อนของเยาวชน (วันซ้อม)
3) ดอนบอสโก นักบุญสุนทร (วันอาทิตย์)
4) ดอนบอสโก นักบุญสุนทร (วันซ้อม)
5) ดอนบอสโก นักบุญสุนทร (วันจันทร์)
6) ดาวดอนบอสโก (วันอาทิตย์)
7) ดาวดอนบอสโก (วันซ้อม)
8) กับดอนบอสโก (วันจันทร์)
9) ดุจเสียงวาจา (วันจันทร์)
10) ดุจเสียงวาจา (วันเสาร์)

รวมบทเพลงอื่นๆ ที่ใช้ในพิธีบูชามิสซาขอบพระคุณ
(ไฟล์ชนิด MP3 (192kb stereo))
1) สดุดีพระตรีเอกภาพ (วันจันทร์)
2) สรรเสริญพระตรีเอกภาพ (วันจันทร์)
3) จอมกษัตริย์ (วันอาทิตย์)
4) โอ้นภากาศ (วันเสาร์)
5) เมตตาข้าเทอญ (วันจันทร์)
6) พระเจ้าทรงเมตตาเราเทอญ (วันเสาร์)
7) ข้าแต่พระเจ้า 4 (วันเสาร์)
8) ข้าแต่พระเจ้า (5) (วันอาทิตย์)
9) เมื่อลูกสบตา (วันเสาร์)
10) พระสิริมงคล (วันจันทร์)
11) พระสิริรุ่งโรจน์ ...แด่พระเป็นเจ้าในสรวงสวรรค์ (วันอาทิตย์)
12) บทเพลงสดุดีที่ 1 (เธอเป็นเช่นต้นไม้) (วันเสาร์)
13) บทเพลงสดุดีที่ 23 (แดนสงบ) (วันซ้อม)
14) บทเพลงสดุดีที่ 23 (แดนสงบ) (วันอาทิตย์)
15) อัลเลลูยา (จงแสวงหา) (วันเสาร์)
16) อัลเลลูยา (แด่องค์พระเจ้า) (วันอาทิตย์)
17) ร้องอัลเลลูยา (วันจันทร์)
18) เชิญพร้อมกันถวาย (วันจันทร์)
19) ขอเทิดเกียรติ (วันจันทร์)
20) ด้วยศรัทธา (วันเสาร์)
21) โปรดทรงรับเครื่องบูชา (วันอาทิตย์)
22) ศักดิ์สิทธิ์ (พระเจ้าสูงสุด) (วันจันทร์)
23) ศักดิ์สิทธิ์ (พระเจ้าทรงฤทธา) (วันอาทิตย์)
24) ชุมพาพระเจ้า (วันจันทร์)
25) โอ้ชุมพา (วันอาทิตย์)
26) โอ้พระชุมพา (วันเสาร์)
27) พักพิงในพระเจ้า (วันเสาร์)
28) ชีวิตตัวอย่าง (วันเสาร์)
29) มอบวิญญาณ (วันซ้อม)
30) มอบวิญญาณ (วันจันทร์)
31) มอบวิญญาณ (วันอาทิตย์)
32) ปังสวรรค์ (วันอาทิตย์)
33) ในพระองค์ ...ขอทรงนำทาง (วันซ้อม)

รวมบทเพลงจากคอนเสริ์ต The Way Home
(ไฟล์ชนิด MP3 (192kb stereo)) อนึ่ง เพลงในหมวดนี้หลายเพลง (เพลงที่มีเครื่องหมาย ** กำกับ) เป็นเพลงที่มาจากอัลบัมสายธาร สานใจ แผ่กิ่งใบ บอสโก ที่จัดทำโดยคณะซาเลเซียน ซึ่งท่านที่สนใจสามารถหาซื้ออัลบัมดังกล่าวได้ที่ห้องศาสนภัณฑ์ วัดนักบุญดอนบอสโก กรุงเทพฯ ครับ (ลงรถไฟใต้ดินสถานีเพชรบุรี)
1) ทิศทางใหม่
2) เทอดพระเกียรติแม่พระองค์อุปถัมป์**
3) เยาวชนตุริน
4) อยู่ใต้ร่มธง
5) บ้านน้อยหลังนี้
6) บอสโกรำลึก
7) มอบวิญญาณ
8) จวบวันนี้และตลอดไป**
9) เมดเล่ย์ดอนบอสโก



เบื้องหน้า-เบื้องหลัง

งานนี้สำหรับผมแล้ว คงต้องบอกว่าเป็นงานที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยจัดการเรื่องเสียงมา รวมทั้งวันเวลาที่ค่อนข้างกระชั้น และมีผู้เกี่ยวข้องหลายราย หลายแผนก ทำให้ในวันจริง ค่อนข้างจะฉุกละหุก และมีปัญหาต้องตามแก้มากมาย แต่กระนั้น ตัวงานเองก็ผ่านไปได้ด้วยดีครับ แม้ว่าจะมีปัญหาบ้างตรงจุดนั้นจุดนี้

ระบบบันทึกเสียงและระบบควบคุมเสียงรอง


ในงานนี้ ได้ใช้ระบบเครื่องเสียงถึงสามระบบด้วยกัน ระบบแรก เป็นระบบเครื่องเสียงเดิมของโบสถ์ที่ติดตั้งอยู่ประจำที่อยู่แล้ว ซึ่งทำหน้าที่รับสัญญาณจากไมโครโฟนบนพระแท่นทั้งหมด ส่งสัญญาณออกลำโพงของวัดตามปกติในช่วงพิธีมิสซา ระบบส่วนนี้ดูแลโดยพี่ทศพล ทนุผล และผมส่ง subgroup ออกมาจากมิกเซอร์ของวัด มายังระบบบันทึกเสียงและระบบควบคุมเสียงรอง ที่ผมทำหน้าที่ดูแลเอง

โดยระบบที่สองนี้จะมีมิกเซอร์สองตัวด้วยกัน (อันที่จริงสามารถใช้มิกเซอร์ตัวเดียวก็ได้ครับ แต่ช่องสัญญาณของมิกเซอร์ที่ผมเตรียมกลับบ้านไป นั้นไม่พอเพียง) มิกเซอร์ตัวหลัก จะทำหน้าที่รวบรวมเสียงจากไมโครโฟนช็อตกันของ SuperLux ซึ่งงานนี้ผมซื้อมาเพิ่มอีกจำนวนหนึง ทำให้มีไมโครโฟนช็อตกันซึ่งเป็นรุ่นเดียวกันรวมกันถึง 8 ตัวด้วยกัน (ในภาพผมออกแบบเผื่อไว้แต่วันจริงมิได้ใช้เช่นนั้นครับ)


นอกจากนี้ มิกเซอร์ตัวหลักในระบบที่สองนี้ผมยังรับสัญญาณมาจากไมโครโฟนสำหรับคอรัส ซึ่งเป็นไดนามิกไมโครโฟนธรรมดาจำนวน 4 ตัว สำหรับนักร้องคอรัส 8 คน (ร้องสองคนต่อหนึ่งตัว) เหตุที่จำเป็นต้องใช้ไดนามิกไมโครโฟนเพราะตำแหน่งยืนร้องของนักร้องอยู่หลังเครื่องดนตรี ผมจำเป็นต้องใช้ไมค์ที่มีความไวต่ำ เพื่อลดเสียงที่ไม่เกี่ยวข้องเข้ามาในไมค์คอรัสให้น้อยที่สุด

หากดูจากรูปที่ผมวางแผนไว้แต่แรก จะเห็นว่าไม่มีไมค์สำหรับคอรัสในส่วนนี้ เหตุที่ผมต้องเพิ่มเข้ามา เป็นเพราะช่องสัญญาณของสายมัลติคอร์ที่จะต้องส่งให้กับระบบเครื่องเสียงหลัก (ระบบที่สาม) นั้นไม่เพียงพอ อีกทั้งตำแหน่งไมค์คอรัสจะมีเฉพาะในช่วงคอนเสิร์ต (ไม่ใช้งานในพิธีมิสซา) และจะต้องคุมคิวสัญญาณเสียงออกตามช่วงที่กำหนด สุดท้าย เลยต้องนำสัญญาณจากไมค์คอรัสมาเข้ามิกเซอร์ของระบบที่สองที่ผมคุมอยู่แทนครับ

ในระบบเครื่องเสียงที่สองนี้ ผมยังนำสัญญาณจากออร์แกนไฟฟ้า เปียโนไฟฟ้า ไมโครโฟนสำหรับคลาริเน็ต และไมโครโฟนสำหรับกีตาร์ไฟฟ้า (ในงานนี้เจ้าตัวปรารถนาจะให้ผมนำสัญญาณจากหน้าตู้แอมป์กีตาร์เข้าระบบ ผมจึงได้เอาคอนเดนเซอร์ไมค์ตัวหนึ่งมาจับสัญญาณจากหน้าตู้ลำโพง ปรับเกนลงต่ำสุดและปรับตำแหน่งให้รับเสียงได้ดีที่สุด โดยไม่บังเสียงที่นักกีตาร์จะต้องการได้ยินเอง) มาเข้ามิกเซอร์ในระบบที่สอง

มิกเซอร์ตัวเล็กที่วางอยู่ในระบบเดียวกันนี้ ผมใช้ผสมสัญญาณจากเครื่องเสียงหลัก (ที่รับสัญญาณไมค์ลอยทั้งหมด) และสัญญาณจากมิกเซอร์ตัวหลักของผมเอง เพื่อส่งออกระบบมอนิเตอร์สำหรับนักดนตรี และนักขับ แยกออกจากระบบมอนิเตอร์ของเครื่องเสียงหลัก ซึ่งจะส่งให้เฉพาะนักร้องบนพระแท่นเท่านั้นครับ

ดังนั้นระบบนี้จึงทำหน้าที่เป็นตัวมิกซ์สัญญาณเสียงดนตรีแบคกราวนด์ทั้งหมด และคอรัส เพื่อส่งไปยังระบบเครื่องเสียงหลัก (ระบบที่สาม) ในช่วงคอนเสิร์ต ในขณะเดียวกันนั้น ในระหว่างพิธีมิสซา ผมก็สามารถมิกซ์สัญญาณจากนักขับ (ไมค์ช็อตกันจำนวน 8 ตัว ซึ่งในคอนเสิร์ตจะไม่ใช้งาน) ผสมกับสัญญาณจากออร์แกน เพื่อส่งไปยังระบบเสียงหลัก และส่งย้อนกลับไปยังระบบเครื่องเสียงของวัด ...และการเชื่อมต่อในลักษณะซ้บซ้อนแบบนี้ ได้ช่วยผมไว้ในสถานการณ์จริง ซึ่งผมจะได้เล่าต่อไปครับ...


ระบบเครื่องเสียงหลัก

ในครั้งนี้ ได้รับการช่วยเหลืออย่างดียิ่งจากเยาวชนของวัด ที่ไปเปิดร้านขายเครื่องดนตรีชื่อ หมีแอนด์หมิงมิวสิค ที่เวิ้งนครเกษม กรุงเทพฯ โดยมิ๊งและหมี ได้นำเอาระบบเสียงระดับมืออาชีพมาลง โดยระบบเครื่องเสียงหลักดังกล่าว จะรับสัญญาณดนตรีแบคกราวนด์และเสียงคอรัสมาจากเครื่องเสียงชุดที่สองที่ผมดูแลอยู่ และอีกส่วนหนึ่ง จะรับสัญญาณจากระบบไมคลอย ซึ่งในงานนี้ใช้ไมค์ลอยถึง 12 ตัวด้วยกัน โดย 4 ตัวในนั้นเป็นไมค์แบบติดข้างหู ซึ่งผมได้หามาใหม่ 2 ตัวเป็นยี่ห้อ Mipro และของพี่ทศพลอีก 2 ตัว ส่วนไมค์ลอยอื่นๆ เป็นแบบถือ ส่วนหนึ่งเป็นของผม อีกส่วนเป็นของพี่ทศพล และอีกส่วนเป็นของวัดเองอยู่แล้ว

ระบบเครื่องเสียงหลัก นอกจากจะทำหน้าที่รับสัญญาณจากระบบมิกเซอร์ด้านหน้าและไมค์ลอยส่งออกลำโพงหลักและมอนิเตอร์หลักแล้ว ก็ยังส่งสัญญาณเฉพาะไมค์ลอยทั้งหมด ย้อนกลับมายังระบบมิกเซอร์ด้านหน้าที่ผมดูแลอยู่ (ระบบที่สอง) โดยผมจะนำสัญญาณดังกล่าวลงบันทึกผ่านอุปกรณ์แปลงสัญญาณดิจิตอลที่ผมใช้อยู่ประจำ ดั้งนั้น ในปีนี้ ผมสามารถที่จะบันทึกเสียงจากไมค์นักขับ ไมค์คอรัส เครื่องดนตรีต่างๆ เสียงไมค์ร้องในคอนเสิร์ต และไมค์ในพิธี แยกจากกันได้โดยสะดวกครับ
วันงานกับปัญหาสารพัดในเบื้องหลัง

เริ่มกันตั้งแต่วันเสาร์ก่อนหน้าเลยครับ ผมยังไม่รู้เลยว่าจะต้องวางระบบอย่างไร เพราะยังไม่ทราบว่าจะมีเยาวชนขนเครื่องเสียงมาช่วย และยังไม่ทราบว่าจะมีนักขับกี่ท่าน มีคอรัสกี่ท่าน มีเครื่องดนตรีอะไรบ้าง รวมถึงแต่ละเพลงจะมีการใช้ไมค์อย่างไรบ้าง ทำให้การจัดวางเครื่องเสียงกว่าจะลงตัว ก็เป็นวันศุกร์ซึ่งเป็นวันแรกที่พระธาตุมาถึง

ปัญหาต่อไปก็คือ เรื่องการวนกลับของเสียง (เสียงหอน) ในงานนี้ได้ลดปัญหาลงไปบ้าง จากตัวระบบเครื่องเสียงหลักของมิ้งและหมี ที่สามารถกรองความถี่เฉพาะที่มีปัญหาได้โดยการส่งสัญญาณ pink noise และสแกนเพื่อชดเชยความถี่อัตโนมัติ รวมทั้งฝีมือการควบคุมระบบเสียงของทั้งคู่และทีมงานอีกจำนวนหนึ่ง ทำให้งานนี้แทบจะไม่ได้ยินเสียงวนกลับเลย เป็นที่น่าพอใจในระดับหนึ่งทีเดียวครับ

แต่แล้ว ผมก็เจอปัญหาส่วนตัวเข้า จากสายสัญญาณที่ใช้มาหลายงาน เกิดอาการตะกั่วที่บัดกรีหลุด ซึ่งเป็นกับช่องสัญญาณของออร์แกนพอดี ซึ่งกว่าผมจะพบว่าเกิดปัญหาก็ในวันอาทิตย์ (ทั้งนี้เพราะเวลาจริงนั้นยุ่งมากจนไม่ได้ฟังอย่างตั้งใจจริงๆว่าเป็นอย่างไร) โดยจะเป็นปัญหาในบางเพลง ดังที่ได้ปรากฏว่ามีเสียงตะกุกตะกักบ้างในเสียงออร์แกน รวมทั้งบางเพลงที่เสียหายเกือบทั้งหมด และผมต้องมิกซ์ดาวน์เป็นโมโนเพื่อตัดช่องเสียงที่มีปัญหาทิ้งไปครับ (ในวันจันทร์ ปัญหาดังกล่าวได้ตรวจพบและแก้ไขเรียบร้อย)

ปัญหาต่อไปที่พบอีก นั่นคือ ในวันอาทิตย์ ...เป็นวันสงกรานต์ครับ... ซึ่งที่บ้านโป่งมีการจัดงานใหญ่โต และมีการจุดพลุกันในช่วงค่ำ ซึ่งตรงกับพิธีมิสซาวันอาทิตย์พอดี ดังนั้นเสียงเพลงหลายเพลง จะมีเสียง...บึ้ม... ..บึ้ม.. ประกอบอยู่อย่างไม่ขาดสาย ผมคงต้องขออภัย มา ณ ที่นี้ด้วยครับ ทั้งนี้ได้พยายามกรองความถี่ที่มีปัญหามากสุดออกไปเท่าที่จะทำได้ แต่ก็ยังไม่หมดอยู่ดีครับ เพราะในพิธีจริงนั้น เสียงพลุนั้นดังมากทีเดียว

ในวันจันทร์ ช่วงพิธีมิสซา ปรากฏว่าเกิดปัญหาที่ไม่คาดฝันเกิดขึ้น นั่นคือ ผลจากการใช้ไฟฟ้าในพิธี ทั้งกับระบบเครื่องเสียงทั้งสามระบบ ระบบพัดลมไอน้ำ และอื่นๆ ทำให้เกิดไฟฟ้าเกินขึ้น ผลก็คือ ไฟฟ้าดับไปครึ่งวัด (ภายในตัวโบสถ์มีการแบ่งการใช้ไฟฟ้าออกเป็นสองเฟส) โดยฝั่งที่เป็นระบบเสียงดั้งเดิมของวัดนั้นไม่มีผลกระทบ แต่ระบบเครื่องเสียงหลัก และระบบบันทึกเสียงของผม รวมทั้งออร์แกน หยุดทำงานไปทั้งหมด ในช่วงดังกล่าว ผมจึงรีบเดินสายใหม่เข้ากับตำแหน่งไฟที่ยังไม่มีปัญหา และสามารถทำให้ออร์แกนและไมค์นักขับกลับมาใช้งานได้อีกครั้ง ซึ่งจากการเชื่อมระบบเสียงทั้งส่งสัญญาณไปและกลับระหว่างระบบที่ผมคุมอยู่ กับระบบเสียงของวัด และระบบเสียงหลัก ทำให้ผมเพียงแค่ปล่อยสัญญาณย้อนกลับไปยังระบบเสียงของวัด (ซึ่งปกติในพิธีมิสซาผมจะไม่ใช้หรือใช้ให้น้อยที่สุด เพราะมีผลต่อคุณภาพเสียงโดยรวมในวัด) แก้ปัญหาเฉพาะหน้าไปได้ (งานนี้ การไฟฟ้าฯ ทำงานรวดเร็วมากครับ มาเปลี่ยนฟิวส์ที่ขาดได้ทัน ก่อนที่จะเริ่มคอนเสิร์ตเพียงไม่กี่นาที มิฉะนั้นคงไม่รู้ว่าจะจัดการกับระบบเสียงอย่างไรเพราะเครื่องเสียงชุดหลักเชื่อมกับเฟสที่มีปัญหา และ เดินสายไฟใหม่ให้กับแอมป์หลักไม่มีทางทันอย่างแน่นอนครับ)

อีกปัญหาที่พบในกรณีระบบที่มีการใช้ไมโครโฟนจำนวนมากก็คือ ไมค์ลอยบางตัวที่เตรียมไว้ในคอนเสิร์ต ได้ถูกหยิบไปใช้งานบนพระแท่นและระหว่างพิธีโดยที่ผมและผู้ควบคุมเสียงทั้งสามระบบไม่ได้รับทราบล่วงหน้า (ในงานระดับนี้ ไมค์แต่ละตัวจะมีการติดป้ายไว้เลยว่าบุคคลใดจะใช้ไมค์ตัวไหนเท่านั้น จะไม่มีการสลับกันโดยเด็ดขาด เพราะจำนวนไมค์ที่มาก และเซ็ตอัตราขยายและการชดเชยความถี่ไว้ล่วงหน้าแล้ว การเปลี่ยนไมค์จะทำให้เกิดปัญหาในการคุมคุณภาพของเสียง) ทำให้เสียงของผู้ที่ใช้ไมค์ลอยดังกล่าว ดังออกเฉพาะที่ลำโพงสำหรับงานคอนเสิร์ต แต่ไม่ดังออกลำโพงวัด ทำให้เสียงผู้พูดดังไม่ทั่วถึงและสมดุลกับเสียงของท่านอื่นๆ (จะมีพื้นที่บางส่วนในวัดที่ในงานคอนเสิร์ตจะไม่ใช้ แต่ในพิธีมิสซาก่อนหน้าจะมีสัตบุรุษนั่งเต็ม ซึ่งบริเวณนี้จะมีชุดเครื่องเสียงมอนิเตอร์ของผมเอง และของวัดส่งสัญญาณเสียงออก) ซึ่งเมื่อผมพบปัญหาดังกล่าว จึงได้รีบนำสัญญาณที่ย้อนกลับมาเพื่อบันทึกจากระบบเครื่องเสียงหลัก ส่งย้อนกลับไปยังระบบเครื่องเสียงวัด นับเป็นประสบการณ์เล็กๆ น้อยๆ ที่ผมอยากจะฝากผู้ที่สนใจได้ทราบกันครับ

ส่วนปัญหาสุดท้าย เป็นที่ตัวผมเองเต็มๆ เพราะในช่วงเริ่มคอนเสิร์ตนั้น ผมเริ่มทำการบันทึกวิดีโอ และคุมคิวเสียงส่วนแบคกราวนด์ แต่ลืมกดบันทึกเสียง ทำให้เพลงแรกๆ ไม่มีเสียงที่มีคุณภาพนำมาเสนอให้ได้ฟังกันครับ ดังนั้นเพลงส่วนคอนเสิร์ตที่ได้ฟังกันนั้น จึงเป็นเพลงหลังๆ ส่วนบางเพลงผมพอจะไปหยิบฉวยเอาที่ได้บันทึกไว้ตอนซ้อม ก็นำมามิกซ์รวมกันทำให้สามารถกู้บางเพลงกลับมาได้ (แต่เวลาฟังจะพบว่าเสียงนักร้องอาจจะเปลี่ยนโทนไปบ้างครับ) ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้จริงๆ ครับ ...ไม่น่าลืมเลยจริงๆ